Σχόλιο για το τραγούδι που νομιμοποιεί την έμφυλη βία

Author:
admin
Posted in:
Νέα
Comments:
Χωρίς σχόλια

Ένα εξοργιστικό τραγούδι κυκλοφόρησε ο Χρήστος Δάντης, σε συνεργασία με τον Dj Tokuc, την Παρασκευή 11/5/2018. Τόσο ο τίτλος («Καριόλα σε μισώ») , οι στίχοι, όσο και το βίντεο βρίθουν σεξιστικών λόγων και μισογύνικων αναπαραστάσεων, ενώ προχωρούν και ένα βήμα παραπέρα, νομιμοποιώντας την έμφυλη βία.

Καθ’ όλη τη διάρκεια του video, ο τραγουδιστής ωρύεται, απευθυνόμενος στη σύντροφό του, που υποτίθεται τον έχει απατήσει. Στο τραγούδι, η λεκτική βία είναι πανταχού παρούσα. Δεν είναι μόνο το απαράδεκτο ρεφρέν, με το κρεσέντο σεξιστικών ύβρεων, όλη η στιχουργική διαμορφώνει ένα ασφυκτικό περιβάλλον εκφοβισμού. Οι απειλές ότι θα γίνει «δολοφόνος», οι αναφορές σε διάφορα μέσα άσκησης βίας («στιλέτο και κουκούλα», «μπουκάλι και βενζίνη», «καδρόνι» κ.ά.), συγκροτούν ένα εφιαλτικό σκηνικό γυναικείας κακοποίησης, που τελείται μπροστά στα μάτια του εμβρόντητου θεατή. Μάλιστα η σκηνή κορυφώνεται, ρίχνοντας όλη την ευθύνη –για τη βίαιη συμπεριφορά– στη κακοποιούμενη «σύντροφο», αφού τελικά για όλα «φταις εσύ!».

Κατά τη διάρκεια του video, στο κάδρο μπαίνει και η σωματική βία. Η γυναίκα δέχεται το «τσουνάμι» λεκτικής κακοποίησης, ακινητοποιημένη σε μια καρέκλα. Αρχικά μοιάζει να μην ακούει, να μην αντιδρά, να μη συμμετέχει. Είναι ωσεί παρούσα. Έχει το ρόλο του σεξουαλικού αντικείμενου, που παρευρίσκεται στη σκηνή μόνο για να ευχαριστήσει το ηδονοβλεπτικό βλέμμα του θεατή. Στη συνέχεια όμως μοιάζει πως θέλει να φύγει, κλαίει, σηκώνει τα χέρια ψηλά, ωστόσο ο «σύντροφος» την κρατά καθηλωμένη, τις σφίγγει έντονα τα μπράτσα, ενώ αντικείμενα εκσφενδονίζονται. Η αίσθηση άσκησης βαρύτερων μορφών σωματικής βίας υπονοείται συνεχώς, αλλά εν τέλει αποκρύπτεται, με τα κατάλληλα cut, σε μια προσπάθεια να περισωθεί (;) η τελική εικόνα του τραγουδιστή.

Η ελαφρότητα με την οποία αξιοποιείται από τους δημιουργούς, για μερικά views και likes, το επώδυνο για την πλειοψηφία των γυναικών φαινόμενο της έμφυλης βίας, δεν μπορεί παρά να εξοργίζει.

Ένα τέτοιο «καλλιτεχνικό προϊόν», που κανονικοποιεί την έμφυλη βία, την τοποθετεί σε ένα ιλουστρασιόν πλαίσιο, την παρουσιάζει ως μέσο επίλυσης των συντροφικών και συζυγικών σχέσεων, την προβάλει ως «φυσιολογική» αντρική αντίδραση απέναντι στις «δόλιες» γυναικείες συμπεριφορές, φτάνοντας μάλιστα να τη δικαιολογεί ως μέσο τιμωρίας και σωφρονισμού των γυναικών, δεν μπορεί παρά να εγείρει την αντίδραση μας.  Ειδικά αν αναλογιστεί κανείς πως «μία στις τρεις γυναίκες θα αντιμετωπίσει κάποια στιγμή στη ζωή της σωματική, ψυχολογική ή σεξουαλική βία από το σύντροφό της», σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΗΕ.

Αλλά δεν είναι μόνο τα ψυχρά στατιστικά, είναι και οι ιστορίες χιλιάδων γυναικών στην Ελλάδα,* που έχουν βιώσει και καταγγείλει ενδοοικογενειακή βία, είναι οι τρεις γυναικοκτονίες που συντελέστηκαν μόλις την τελευταία βδομάδα (7-15 Μαΐου), είναι τα περιστατικά που βιώνουμε  καθημερινά στο δρόμο, στο σπίτι, τη δουλειά, που κάνουν ξεκάθαρο ότι η μηδενική ανοχή απέναντι στην έμφυλη βία είναι η μόνη αναγκαία και αποδεκτή στάση.

Αντίστοιχες καλλιτεχνικές δημιουργίες όχι μόνο δεν συμβάλλουν στην εξάλειψή της, αλλά φροντίζουν για τη συνέχιση, επέκταση και νομιμοποίησή της. Απαξιώνουν, ταυτόχρονα, το βίωμα χιλιάδων γυναικών. Δημιουργούν την εντύπωση ότι τέτοια περιστατικά είναι «φυσιολογικά» και ανεκτά από το ευρύτερο κοινό, κάνοντας το θεατή άβουλο μάρτυρα και συνένοχο. Αναπαράγουν τη θέση ότι το θύμα φταίει για τη βία που υφίσταται, ότι την έχει προκαλέσει.  Με αυτό τον τρόπο δίνουν τις καλύτερες υπηρεσίες στην επιβίωση της έμφυλης ανισότητας, στην πιο σκληρή μορφή της.

Το ευτύχημα είναι ότι βρισκόμαστε σε μια συγκυρία, με τη διεθνή αλλά και εγχώρια άνθιση των φεμινιστικών λόγων και κινημάτων, που όλα αυτά δεν γίνονται αποδεκτά χωρίς αντιδράσεις. Έτσι, διάφορες καλλιτέχνιδες, αλλά και χρήστες/τριες των social media στάθηκαν κριτικά και καταγγελτικά απέναντι σε αυτό το εξευτελιστικό για τις γυναίκες μήνυμα. Ταυτόχρονα, η Γενική Γραμματεία Ισότητας των Φύλων έκρουσε  για ακόμη μια φορά τον κώδωνα του κινδύνου για: «τη μαζική παραγωγή καλλιτεχνικών προϊόντων και παραγωγών, που αντιμετωπίζουν τη γυναίκα με σεξιστικό τρόπο». Κάλεσε δε τους ανθρώπους της τέχνης «να παίξουν αποφασιστικό ρόλο στην πρόληψή της έμφυλης βίας».

*Χαρακτηριστικό είναι πως από το 2014 έως το 2017 έχουν καταγγελθεί πάνω από 13.700 περιστατικά ενδοοικογενειακή βίας, σύμφωνα με τα στατιστικά του αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας.